معاونت بهداشتی
۱۳۹۷ چهارشنبه ۲ آبان
تاریخ: 1391/08/15 تعداد بازدید: 753
بهداشت محیط و بلایا
بلاهای طبیعی عملی از طبیعت است با چنان شدتی که وضعی فاجعه انگیز ایجاد می کند و در این وضع شیرازه زندگی روزمره ناگهان گسیخته می شود و مردم دچار رنج و درماندگی شده و در نتیجه به غذا ، پوشاک ، سرپناه ، مراقبت های پرستاری و پزشکی و سایر ضروریات زندگی و به محافظت در مقابل عوامل و شرایط مساعد محیط محتاج می گردند . اقدامات در بلایای طبیعی به 3 دسته تقسیم می شود : 1- اقدامات پیش از وقوع بلا 2 – اقدامات هنگام وقوع بلا 3- اقدامات پس از وقوع بلا

پیشگیری و کاهش بلایای طبیعی مانند سایر فعالیتهای پیشگیرانه در راستای توسعه اجتماعی و اقتصادی پایدار باید بر مبنای یک استراتژی کشوری ( مدیریت بلایای طبیعی حوادث غیرمترقبه ) و بر پایه یک روش علمی استوار باشد . امروز کاملاً پذیرفته شده است که ترکیب علم و تکنولوژی توسعه یافته در سایه سیاست اجتماعی شفاف ، قادر به کاهش قابل توجه اثرات منفی بلایای طبیعی است .

با همه این اوصاف و علی رغم پیشرفت های حیرت آور فن آوری جدید ، انسان در برابر بلایای طبیعی و حوادث غیر مترقبه مانند سیل ، طوفان ، آتشفشان ، زلزله و جنگ که در مراکز تجمع جمعیت ایجاد می شود و زیان های جانی و مالی فراوانی را بوجود می آورد ، درمانده است . در کشوری همچون ایران که متاسفانه در معرض بلایا و حوادث غیر مترقبه است داشتن یک برنامه مدیریت بلایای جامع در سطح وسیع و کشوری حائز اهمیت زیادی است . این امر دولت را قادر می سازد که در آینده برخورد موثر و کارآمدتری با اینگونه حوادث داشته باشد .

 

 

 

 

 

 

 

پروتکل عملیاتی بهداشت محیط در هنگام ورود به منطقه در زمان وقوع بلایای طبیعی

•         الف-قبل از ورود به منطقه

•         پرسنل باید قبل از ورود به منطقه تجهیزات فردی به همراه داشته باشند

•         تجهیزات همراه فردی (کوله پشتی همراه)

•         1- بسته ارتباطی 2-بسته شغلی 3-بسته تعمیراتی 4-بسته نوشتاری5-بسته نظافت6-بسته کمک های اولیه7-بسته روشنایی8-بسته غذایی-9بسته خو اب

- تجهیزات گروهی:شامل چادر گروهی،لوازم خواب و....به همراه داشته باشند

هنگام ورود به منطقه

•         1- قبل از انجام برنامه خود به ستاد استان یا شهرستان معرفی نماینده اعضا وتجهیزات همراه خود را ثبت نمایند پس از گرفتن تاییداز طرف ستاد وارد منطقه شوندوباید در محلی که ستاد مشخص نموده مستقر شوند

•         2-باید استقرار خودرا در محل مشخص شده با بر پایی چاد راعلام نمایند

•         3-مشخصات اکیپ خود را با نصب پارچه به دیگران معرفی کنند

•         4-محدوده خود را با یک نوار پارچای یا پلاستکی یا طناب مشخص نمایند

•         5-تجهیزات گروهی خود را سریعا“با همکاری یکدیگر مستقر کنند

•         6-سریعا“با حضور اعضا جلسه ای داشته باشندو ضمن تفهیم وظایف صورت جلسه تنظیم نمایند

•         7-شرح وظایف هر فرد به صورت کتبی در محل چادر گروهی نصب نمایند

•         8-هر گونه جابجایی افراد یا گروه باید با هماهنگی ستاد باشد

 

در زمان انجام برنامه

•         1-ارزیابی منطقه با فرم های از پیش تهیه شده صورت گیرد

•         2-اطلاعات باید از فرم های ارزیابی استخراج شود

•         3-اولویت ها ،مشکلات ،ونیازها دسته بندی گرددوپیگیری شود

•         4-پایان هر روز باید گزارش تهیه وارسال شود

•         5-سریعا“از تاسیسات آب آشامیدنی نظیر مخزن آب ،منابع ،وشبکه بازدید شود

•         6-وضعیت کلر باقی مانده ،وضعیت ظاهری آب و...بررسی ونمونه برداری میکروبی انجام شود

•         7-محل تامین آب آشامیدنی مشخص گرددواقدامات نظارتی بر آن صورت پذیرد

•         8-نحوه تهیه وتوزیع مواد غذایی مشخص و نظارت به صورت بازدید ونمونه برداری اعمال گردد

•         9-نظارت بر دفن صحیح اجساد از موارد مهم مکی باشد که باید مسوول برنامه تاپایان عملیات درآنجا بماند

•         10-کنترل حشرات وجوندگان باید سریعا“پیگیری شودونقاط بحرانی وحساس شناسایی واعلام گردد وبعضی اقدامات کنترل شیمیایی انجام گیرد

•         11-لاشه حیوانات خانگی پس از مشخص شدن محل آنها پیگیری جهت دفن آنها صورت گیرد

•         12-اقدامات لازم جهت بهبود و ساخت سرویس های بهداشتی صورت گیرد

•         13-اکیپی تشکیل گردد ومحل دفن بهداشتی زباله مشخص گردد

•         14-باید بر محل استقرار چادر ها قبل وبعد از استقرار نظارت وجود داشته باشد واز دور کننده ها در اطراف چادر ها استفاده شود

•         15-نظارت بر دفع صحیح فاضلاب صورت گیرد

•         16-برمراکز بهداشتی ودرمانی نظارت صورت گیرد

•         اقدامات بهداشت محیط دربلایای طبیعی

•         با وقوع حوادثی مثل سیل ،زلزله،طوفان وامثال آن که در اذهان عموم بعنوان بلا معرفی میشودخسارات متعدد مالی و جانی به آسیب دیده گان رسیده واین خسارت بسته به شدت بحران ومیزان آمادگی مردم بسیار متفاوت میباشد.اگرچه هر دونوع خسارات زیان بار هستندولی مرگ و میرو خسارات   جانی مصیبت بار بوده ومعمولا جبران ناپذیرند تجربه نشان داده کشورهایی که در برابر بحران ها آمادگی پیدا کرده اندکمترین خسارات را متحمل میشوند.بعبارتی شناخت از بحران واقدامات پیشگیرانه نقش موثری در به حداقل رساندن زیانهای ناشی از بلایا خواهند داشت.تخریب ساختمانها، منبع آب،شبکه آبرسانی ونیز تخریب مراکز تهیه وتوزیع مواد غذایی،انبارها ،وعدم دسترسی به سیستم های نگهداری مثل سردخانهاز مشکلات عمده ای است که معمولا بع از بلایا اتفاق می افتدود رپی آن عدم دسترسی به اب اشامیدنی سالم وهجوم موجودات موذی بوجود خواهد آمد.

•        

بهداشت محیط وبلایا

•         الف:آب آشامیدنی

•         1-تا آنجا که میتوانید از آبهای سطحی مانند رودخانه ،چشمه،برکه و...به عنوان آب آشامیدنی استفاده نکنید.

•         2-از آب الوده نباید برای شستن ظروف ،مسواک ، زدن وتهیه غذاویخ نیز نبای استفاده کرد.

•         3-در مناطقی که آب شرب کمیاب است می توان از آب لب شور جهت مصارف شرب اشتفاده کرد.

•         4-مخازن سرپوشیده ساده ترین ومناسب ترین محل برای حفظ کیفیت وبهداشت آب میباشد.

•         5-از روشهای بهداشتی کردن آب آشامیدنی استفاده از کلر مادر میباشد (15گرم پودر پرکلرین دریک لیتر آب سپس اضافه کردن3تا 7قطره از محلول به یک لیترآبمرد آشامیدن واستفاده پس از نیم ساعت)وجوشاندن آب بمدت یک دقیقه درکنار دریا وسه دقیقه درمناطق دیگر.

 

اردوگاه چادری

•         1-زمین محل اردوگاه بایداز مراکز تولید پشه وتجمع زباله فاصله داشته باشدودسترسی به جاده آسان باشد.

•         2-وضع زمین برای زهکشی آب مناسب باشدوشرایط آبهای سطحی وزیرزمینی مورد مطالعه قرار گیرد. از زمین هایی که پوشیده از علف هستند خودداری شود.

•         3-درصورت امکان محل باید بطور طبیعی از شرایط نامناسب اقلیمی محفوظ باشدواز دره های باریک ورود خانه های خشک که امکان بروز سیل دارد اجتناب کرد.

•         4-از زمینهای مجاور مراکز صنعتی که دارای سروصدا وآلودگی صنعتی هستند اتناب کرد .

•         5-باید فضای کافی برای پناه دادن افرادو ایجاد کلیه تسهیلات عمومی در نظر گرفت.

•         6-محل زمین اردو باید د رفاصله معقولی از منبع آب قرارداشته باشد.

•         7-فاصله دو ردیف چادر باید حاقل 10 متر باشد.

•         8-در داخل چادر باید حاقل برای هر نفر 3متر مربع فضا موجود باشد.

•         9-بین هر چادرباید حاقل هشت متر فاصله داشته باشد.

•         10-بهتر است از چادرهای کوچک استفاده شود تا افراد کمتری در آن ساکن شود.

•         11-منطقه مسکونی اردو گاه باید در جهت مقابل بادهای غالب باشد.

•         12-جایی که آب لوله کشی در دسترس نباشد باید مخازن آب در دو طرف جاده نصب کرد هر مخزن باید ظرفیتی معادل 200لیتر داشته باشد.

•         13-برای هر 4 تا 8 چادر باید یک سطل زباله باظرفیت 50تا 100لیتر در نظر گرفت.

•         14-مستراح ها یا سایر محل های مشابه دفع مدفوع باید د ربلوکهای در پشت چادرها تعبیه گردد.

•         15-در اطراف چادرها ودر امتداد کنار جاده ها باید جوی زهکشی حفر گردد.

•         16-برای جلوگیری از بلند شدن خاکباید دو طرف جاده نفت پاشی کرد.

•         17-اردوگاه باید به دو بخش مجزا مسکونی وخدمات جمعی تقسیم گردد.

•         18-جهت سهولت اعمال مدیریت وجلوگیری از بیماریهای واگیر باید از ایجاد اردوگاههای بزرگ اجتناب کرد.

•         20-محل اردوگاه باید طبق برنامه پیش تعیین شده ای نظافت شود.

 

جمع آوری ودفع زباله

 

•         1-محل جمع آوری ودفع زباله بایستی دور از منزل مسکونی وچادرهای اسکان باشد.

•         2-جمع آوری ودفن بهداشتی لاشه حیوانات در اولویت می باشد.

•         3-مواد سمی وشیمیایی باید با مراقبت خاص وبا احتیاط دفع شوند.

•         4-زباله ر ا باید درظروف درب دا ر به طوری که شیرابه از آن خارج نشود نگهداری کرد.

 

بهداشت مواد غذایی

•         1-درروزهای اول بهتر ازمواد غذایی کنسرو شده مانند تن ماهی وکنسرو لوبیا استفاده کرد.

•         2-ا زکنسروهایی که قوطی ان بادکرده وزنگ زده باشد نباید استفاده کرد.

•         3-قوطی های کنسرو پیش از مصرف بای به مدت بیست دقیقه جوشاند.

•         4-سعی کنید غذاهی پخته وخام را جدا از یکدیگر نگهداری کنید.

•         5-قبل از مصرف شیر مخصوصا“جهت کودکان وبزرگسالان حتما آنرا بجوشانید.

توالت صحرایی

•         1-محل احداث توالت باید حداقل درفاصله 15متری از محل اسکان باشدو در جهت وزش بادهای غالب نباشد.

•         2-در چاهک باید کاملا پوشیده که علاوه بر رعایت ایمنی از پخش بوی فاظلاب وجذب حشرات جلوگیری بعل آید.

•         3-در صورت وجود فاضلاب وآبهای راکد د رصورت عدم بهسازی می بایست بر روی آنها نفت یا گازوئیل پاشید.

•         4-در پایان هر روز با مواد گندزدا مثل کرئولین ویا آهک گندزدایی کرد.

کفن ودفن اجساد در بلایا

•         کفن ودفن اجساد طبعا“دارای آیین وضوابط عرفی وشرعی وقانونی است ومطمئنا“از طرف مسئولین اقدامات لازم انجام خواهد گرفت.لاکن مقامات بهداشتی خود را بطور مستقیم مسئول مخاطرات بهداشتی ناشی از عدم دفن صحیح اجساد می دانند ،خطرات بهداشتی مربوط به عدم دفن صحیح اجساد ودر مواردی که مرگ ومیر ناشی از ضربه باشد نا چیز می باشد .احتمال زیادی وجود ندارد که اجساد موجب انتشار بیماریهایی نظیر حصبه ،وبا وطاعون گردند.مگر اینکه مرگ ومیرها در اثر وقوع اپیدمی ها اتفاق افتاده باشد.درهرصورت آنها می توانند با آلودگی آب نهرها ،چاههاو سایر منابع در موارد غسل دادن ودفن غیراصولی باعث بروز بیماریهای روده ای و عوارض مسمومیت زا گردند .بدون توجه به مخاطرات بهداشتی ،عدم دفن اجساد نمودار یک مشکل اجتماعی بسیار مهم میباشد .باید سعی شود سنت ها ومرا سم محلی دفن رعایت گردد

•                

خطرات بیماری های عفونی

•         کلیات

•         پس از اکثر بلایای طبیعی این ترس وجود دارد که اجساد قربانیان باعث بروز اپیدمی بیماری ها شود .

•         این باور به غلط توسط رسانه ها وهمچنین توسط برخی متخصصان پزشکی وبلایا ترویج می شود .

•         اجساد قربانین باعث اپیدمی پس از بلایای طبیعی نمی شود.

•         فشار سیاسی ایجاد شده ناشی از شایعات باعث می شود که افراد مسئول از اقدامات غیره ضروری مانند دفع سریع جنازه ها به صورت دسته جمعی یا پاشیدن مواد ضد عفونی کننده استفاده نمایند .

•         نتیجه عدم سامان دهی جنازه ها ، فشار روانی ومشکلات قانونی برای وابستگان قربانیان می باشد.

•         جمعیت بازمانده پس از بلایا بیشتر ممکن است بیماری ها را منتشر کنند.

 

عفونت واجساد قربانیان

•         قربانیان بلایای طبیعی معمولا بدلیل جراحات ، غرق شدن یا سوختگی کشته می شوند نه بدلیل ابتلا به بیماری ها.

•         در زمان مرگ احتمالا قربانیان به عفونت های مولد اپیدمی مانند طاعون ، وبا ، تیفوئید ،ویا سیاه زخم مبتلا نیستند.

•         تعداد کمی از قربانیان به عفونت های خونی مزمن مانند هپاتیت یا اچ ای وی ، سل ویا بیماری های اسهالی مبتلا هستند.

•         اکثر ارگانیسم های عفونت زا بیش از 48ساعت در اجساد قربانیان باقی نمی ماند .استثنا در این خصوص ویروس اچ ای وی می باشد که تا 6 روز پس از مرگ از بدن قربانیان جدا شده است .

 

خطر عمومی

•         خطر برای عموم مردم اندک وچشم پوشی است چرا که آنها اجساد قربانیان را لمس نمی کنند.

•         این خطر احتمالی وجود دارد که منابع تامین آب آشامیدنی توسط مواد دفعی آزاد شده از اجساد قربانیان آلوده شود.

خطر برای منتقل کنندگان اجساد

•         افرادی که اجساد قربانیان حوادث را جابجا می کنند در معرض خطر جزئی تماس با خون ومدفوع وابتلا به موارد هپاتیت بی وسی ،اچ ای وی ،سل وبیماری های اسهالی

•         تیم های جستجوی اجساد در شرایط خطرناک کار می کنند وممکن است در معرض جراحت ویا کزاز باشند

توصیه های ایمنی برای منتقل کنندگان اجساد

•         رعایت اصول بهداشت اولیه ،کارگران را از تماس با بیماری های منتشر شونده خون ویا مایعات بدنی حفاظت می نماید.

•         کارگان باید توصیه واحتیاطات زیر را به کار برند.

•         استفاده از دستکش وچکه در صورت وجود

•         شستشوی دست با آب صابون پس از حمل جنازه ها وقبل از مصرف غذا .

•         اجتناب از مالیدن دست به صورت ودهان

•         شستشو وضد عفونی تمام وسایل شامل لباس ها و وسایل مورد استفاده جهت جابجای اجساد.

•         زدن ماسک به صورت غیره ضروری است ولی در صورتی که فرد در خواست کند باید برای کاهش اظطراب فراهم گردد

 

دفن موقتی

•         دفن موقتی یک انتخب مناسب برای نگهد اری موقتی وفوری در جاها یی که روش دیگری وجود ندارد ویا در جاهایی که نگهداری طولانی مدت نیاز است می باشد

•         در جه حرارت زیر زمین از سطح زمین کمتر است بنابراین یک یخچال طبیعی فراهم می گردد

•         اماکن دفن موقت برای پیدا کردن محل دفن وبازیافت اجساد در آینده باید به روش زی ساخته شود :

•         گور ها باید دارای 5/1مترعمق بوده وحداقل 200متر از آب آشامیدنی فاصله داشته باشد

•         بین اجساد 4/0متر فاصله بگذارید .

•         اجساد را فقط در یک لایه قرار دهید

•         هر جسد را کاملا مشخص نموده ومحل آنرا در زمین مشخص نمائید

یخ خشک

•         یخ خشک(co2منجمددر -5/78در جه سانتیگراد )برای نگهداری کوتاه مدت می تواند مناسب باشد

•         یخ خشک نباید روی اجساد قرار گیرد (حتی وقتی در کفن پوشیده باشد )زیرا اجساد را خراب می کند

•         یک دیواره کوتاه از یخ خشک با ارتفاع حدود نیم متر د راطراف گور های 20 تایی اجساد بگذارید وآنرا بایک لایه پلاستیک ویا برزنت بپوشانید

•         حدود 10 کیلو گرم یخ خشک به ازای هر جسد برای هر روز مورد نیاز است که میزان آن به حرارت محیط بستگی دارد

•         یخ خشک باید به دقت جابجا شود زیرا می تواند در صورتی که بدون دستکش مناسب لمس شود ایجاد سوختگی ناشی از سرما کند

•         زمانی که یخ خشک آب می شود تولید دی اکسید کربن می نماید که سمی است وباید در محیط در بسته بکار گیری نشود

 

•         باید از یخ تا حد امکان اجتناب نمود زیرا:

•         در آب وهوای گرم یخ به سرعت آب می شود وهمچنین مقدار زیادی مورد نیاز است

•         آب شدن یخ مقدار زیادی اب کثیف تولید می شود که مشکلاتی را ایجاد می کند

•         اب می تواند به جنازه ها وسایل متعلق به انها وکارت شناسایی آسیب برساند

نگهدای طولانی مدت وتدفین اجساد کشته شد گان

•         فاصله از منبع آب :

•         محل اجساد باید حداقل 200متر از منابع آب سطحی فاصله داشته باشد

•         فاصله از چاه آب باید بر اساس زیر باشد :

•         از 4یاکمتر جسد 200متر

•         5تا60جسد250متر

•         60 یا بیشتر جسد350متر

•         120جسد یا بیشتر در هر 100متر مربع 350متر

انتخاب محل قبرستان وغسالخانه

•         به منظور انتخاب محل باید موارد زیر در نظر گرفته شود

•         1-باید تعداد فوت شده گان تخمین زده شود.

•         2-باسانی بتوان به محل دسترسی پیدا کرد.

•         3-خاکی یا سنگی بودن محل در نظر گرفت.

•         4-سطح آب زیرزمینی درنظر داشت.

•         5-میزان نزدیکی به آبگیرها ،منفذ وچاههای آب مد نظر قرار داد.

•         6-نزدیکی به خطوط آب برق گاز ،برق ،تلفن،زهکشهاو کانال های فاظلاب رعایت گردد.

•         7-جهت وزش بادهای غالب در نظر گرفته شود.

•         8-نزدیکی به محل های ساخت وساز واماکن مسکونی رعایت گردد.

•         9-باید محل انتخاب شده در مسیر سیلاب نباشد.

 

 

شرایط بهداشتی غسالخانه وقبرستان

•         1-کف غسالخانه باید قابل شستشو بوده و مجهز به کف شوی مناسب باشد.

•         2-دیوار داخل غسالخانه باید تا یک متر صاف وقابل شستشو باشد.

•         3 روزی دو بار بامحلول آهک بیست درصدباید دیوارهاوکف شسته شود.

•         4-ازورود حشرات وجوندگان بداخل جلوگیری شود.

•         5-آب مصرفی بهداشتی به تا“ئید مقامات مربوطه رسیده باشد.

•         6-فاظلاب به صورت بهداشتی دفع گردد.

•         7-در محل جعبه کمک های اولیه موجود باشد.

•         8-قبرستان باید از دسترس حیوانات ولگرد مصون باشد.

•         8-کف قبرها باید به گونه ای باشد که از آلودگی آبهای زیرزمینی وسطحی جلوگیری شود.

•         9-درشرایط اپیدمی بیماریها بایدقبل ازدفن ،اجسادومتعلقات آن با مواد گندزدا ضدعفونی گردند.

•         10-می توان از مواد گندزدا مثل هالامید سه تا پنج درهزار یا کرئولین پنج درصد یا آهک بیست درصد جهت گندزدایی استفاده کرد.

 

حفاظت فردی

•         1-متصدیان غسل وکفن پس از انجام کار باید دستهای خود را تا آرنج با آب گرم وصابون شسته سپس دریکی از محلولهای گندزدایی فرو برند.

•         2-متصدیان غسل و کفن پس از انجام کار باید خود راشستشودهند.

•         3-پس از حمل در گذشته باید داخل تابوت را با آهک شستشو دهند.

•         4-البسه در گذشتگان دارای مشکل بهداشتی باید جمع آوری وسوزانده شود.

•         5-دستکش مورد استفاده باید یک بار مصرف باشد یا پلاستیکی به صورتی باشد که بتوان پس از مصرف گندزدایی کرد ودرصورتی که پاره یا سوراخ شد بتوان تعویض کرد.

•         6-کلیه افراد باید مراقب سلامت خود باشند ودرصورت نشانه هایی از بیماریهای واگیردار سریعا“ پیگیری نمایند.

•         7-در صورتی هر کدام از اعضائ خانواده بیمار شدند باید سریعا“مقامات بهداشتی با خبر شوند تا ضمن پیگیری موضوع آموزشهای لازم به آنها داده شود.

•         8-ماسک مورد استفاده باید مناسب باشد .

•         9-جهت ضدعفونی دست میتوان از هالامید یا دکونکس،الکل،بتادین و.... استفاده کرد.

بهداشت محیط و بلایا
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
شماره تلفن
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
Powered by DorsaPortal